Disclaimer: βάλτε καφέ, καθίστε αναπαυτικά, το κείμενο περιέχει αρκετή ορολογία.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή…
Ο ανθρώπινος οργανισμός – ένα λειτουργικό θαύμα
Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι ένα θαύμα της βιολογίας, της χημείας, της μηχανικής, της γεωμετρίας, ακόμα και της φυσικής. Κι όμως, το ανθρώπινο σώμα εμφανίζει κάθε τόσο “βλάβες”, άλλοτε μικρές και άλλοτε σοβαρές. Κάποιες από αυτές επιδιορθώνονται αυτόματα – όπως οι βλάβες που προκαλεί ο ιός του κρυολογήματος – κάποιες όμως όχι.
Ο άνθρωπος ως κοινωνικό ον, καθώς και για λόγους υγιεινής, δεν θα μπορούσε να αποβάλλει συνεχώς και ανεξέλεγκτα ούρα (όπως π.χ. αντίθετα γίνεται με τον ιδρώτα). Πολύ πιο πρακτικό είναι αυτά να αποθηκεύονται σε ένα όργανο και να ελευθερώνονται σε συγκεκριμένο, επιλεγμένο χώρο και χρόνο.
Το ιδανικό όργανο για την αποθήκευση των ούρων είναι η ουροδόχος κύστη, που εμφανίζει διατατότητα αλλά και συσπαστικότητα. Δηλαδή μπορεί να διαταθεί σαν μπαλόνι καθώς γεμίζει, αλλά και να συσπαστεί κατά βούληση και να αδειάσει. Πώς αδειάζει όμως;
Πώς αδειάζει η ουροδόχος κύστη;
Η ουροδόχος κύστη εκκενώνεται μέσω της ουρήθρας. Πρόκειται για μια σωληνοειδή κατασκευή με μήκος περίπου 2.5-4 εκατοστών, η οποία χρησιμεύει στην αποβολή των ούρων. Πέραν όμως αυτής της της ιδιότητας, έχει γύρω της ένα σύμπλεγμα 3 διαφορετικών μυών, γνωστό και ως σφιγκτηριακό σύμπλεγμα της ουρήθρας, το οποίο είναι κυρίως υπεύθυνο για την αύξηση της πίεσης εντός της αυτής.
Με απλά λόγια, υπάρχει διαρκώς μία “πίεση ηρεμίας” εντός της ουρήθρας, η οποία σαφώς υπερβαίνει την πίεση εντός της ουροδόχου κύστης. Από την άλλη πλευρά, η ουροδόχος κύστη, με την διατατότητα που την χαρακτηρίζει, μπορεί να γεμίζει με ούρα χωρίς να αυξάνεται η πίεση εντός αυτής. Ο όγκος ούρων αυξάνεται, αλλά τα τοιχώματα διατείνονται, έτσι η πίεση παραμένει σταθερά χαμηλή.
Τι συμβαίνει όταν βήχω;
Αν μια γυναίκα ανεβάσει την ενδοκοιλιακή της πίεση, π.χ. κατά τον βήχα, ή τη γυμναστική, τότε η πίεση εντός της ουροδόχου κύστης θα ανεβεί απότομα. Αυτό θα είναι ένα τεστ για τον μηχανισμό εγκράτειας της γυναίκας, αφού αν σε οποιαδήποτε στιγμή η πίεση της κύστης υπερβεί εκείνη της ουρήθρας, τότε θα έχουμε ακράτεια ούρων.
Η άνοδος της πίεσης στην κύστη κατά τον βήχα στις υγιείς γυναίκες οδηγεί σε ταυτόχρονη, παρόμοια αύξηση της πίεσης εντός της ουρήθρας, καθώς και τα δύο όργανα συμπιέζονται κόντρα στο υπόστρωμά τους, γνωστό και ως ηβοτραχηλική περιτονία. Έτσι η πίεση στην ουρήθρα παραμένει υψηλότερη εκείνης στην κύστη και η γυναίκα δεν χάνει ούρα. Αυτό το φαινόμενο λέγεται επαγωγή.
Όπως είπαμε όμως, αν για κάποιον λόγο η πίεση της ουρήθρας γίνει μικρότερη από εκείνη της ουροδόχου κύστης, τότε θα χαθούν άμεσα ούρα.

Τι προκαλεί την ακράτεια ούρων τελικά; Εδώ το πράγμα αρχίζει να γίνεται περίπλοκο.
Αν όμως ο υποκείμενος ιστός της ουρήθρας έχει χαλαρώσει (ηβοτραχηλική περιτονία), τότε η ουρήθρα γίνεται υπερκινητική. Κάθε φορά που η ασθενής βήχει, η ουρήθρα “ξαπλώνει” και η πίεση εντός αυτής δεν μπορεί να αυξηθεί – έτσι η λεγόμενη επαγωγή της πίεσης αποτυχαίνει. Η πίεση εντός της κύστης αυξάνεται ραγδαία, εκείνη εντός της ουρήθρας όχι, έτσι η πρώτη υπερνικά τη δεύτερη και έχουμε τη δυσάρεστη απώλεια ούρων.


Τώρα ξέρετε γιατί μια γυναίκα μπορεί να εμφανίσει ακράτεια όταν βήχει.
Πώς αντιμετωπίζεται η ακράτεια ούρων;
