Τα ινομυώματα ευθύνονται για ενοχλητικά συμπτώματα

Τα ινομυώματα της μήτρας μπορεί να ευθύνονται για πόνο κατά την περίοδο (δυσμηνόρροια), για έντονη αιμορραγία κατά την περίοδο (υπερμηνόρροια) και σε ορισμένες περιπτώσεις και για υπογονιμότητα. Επιπρόσθετα, ινομυώματα εκτός μήτρας μπορούν να προκαλούν τα γνωστά και ως συμπτώματα πίεσης, καθώς μεγαλώνοντας εκτοπίζουν ή πιέζουν γύρω όργανα (ουροδόχος κύστη και έντερο).

Μία έντονη αιμορραγία κατά την περίοδο μπορεί αργά ή γρήγορα να οδηγήσει σε αναιμία.

Κάποιες φορές ένα ινομύωμα μπορεί να γίνει τόσο μεγάλο που να οδηγήσει σε φούσκωμα, να μην κλείνει η ζώνη ή να προκαλείται η εντύπωση εγκυμοσύνης. Συνήθως όμως τα ινομυώματα δεν ξεπερνούν τα 8 με 10 εκατοστά.

Πολύ σπάνια ένα ινομύωμα μπορεί να προβάλλει μέσα στον κόλπο ή ακόμα και έξω από το αιδοίο, γνωστό και ως τεχθέν ινομύωμα.

Κάποια ινομυώματα λόγω θέσης μπορεί να προκαλέσουν πίεση στην αποχετευτική οδό των ούρων, δηλαδή τον ουρητήρα, προκαλώντας πρόβλημα στον σύστοιχο νεφρό.

Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία) μπορεί να προκαλείται από ινομυώματα σε ορισμένες περιπτώσεις.

Κι όμως, τα ινομυώματα ως και στο 70% των περιπτώσεων δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα!

Η απλή ανίχνευση ενός ή περισσοτέρων ινομυωμάτων σε μια γυναίκα, εφόσον δεν συνοδεύεται από συμπτώματα, δεν αποτελεί ενδεικτικό νόσου. Αυτό οφείλει να ληφθεί σοβαρά υπόψην σε περίπτωση που εξετάζεται η αφαίρεση ινομυωμάτων.

Εκτιμάται ότι ως και 70% των γυναικών ηλικίας 50 ετών έχουν τουλάχιστον ένα ινομύωμα.

Τα ινομυώματα της μήτρας αποτελούν τον πιο συχνό καλοήθη όγκο της μήτρας. Αναλογιστείτε πόσοι συνάνθρωποί μας έχουν ινομυώματα.

Αξίζει να αφαιρέσω ένα ινομύωμα πριν μείνω έγκυος;

Μόνο τα υποβλεννογόνια και ορισμένα από τα πολύ μεγάλα ενδοτοιχωματικά ινομυώματα μπορούν να προκαλέσουν υπογονιμότητα. Η αφαίρεση ενός ινομυώματος στην εξωτερική επιφάνεια της μήτρας (υπορογόνιο) είναι τεχνικά απλή, αλλά και ταυτόχρονα μικρής σημασίας για την αναπαραγωγική δυνατότητα της γυναίκας. Η υστεροσκοπική αφαίρεση ενός υποβλεννογόνιου ινομυώματος θεωρείται gold standard πριν μια γυναίκα μείνει έγκυος.

Η κατάσταση περιπλέκεται όμως, καθώς γνωρίζουμε ότι μια γυναίκα με τουλάχιστον ένα ινομύωμα έχει αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ινομυωμάτων καθόλη τη διάρκεια της αναπαραγωγικής της ηλικίας. Με απλά λόγια, η αφαίρεση ενός ινομυώματος δεν μπορεί να εγγυηθεί την μη-επανεμφάνιση ενός ή και περισσοτέρων ινομυωμάτων. Το αντίθετο μάλιστα, στις περισσότερες περιπτώσεις η επανεμφάνιση ινομυωμάτων θα πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτη. Γνωρίζοντας αυτό οφείλουμε να είμαστε κάθετα αντίθετοι με την τακτική της προφυλακτικής αφαίρεσης ινομυωμάτων σε ασυμπτωματικές, νέες γυναίκες, χωρίς άμεση διάθεση για τεκνοποίηση και χωρίς μεγάλο ρυθμό αύξησης του μεγέθους του ινομυώματος.

Τι γίνεται με τα ινομυώματα στην εγκυμοσύνη;

Τα ινομυώματα στην εγκυμοσύνη συχνά μεγαλώνουν σε μέγεθος, ακολουθώντας τη μεγέθυνση της ίδιας της μήτρας. Τις περισσότερες φορές δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα στην εξέλιξη της κύησης. Σπάνια μπορεί να προκαλέσουν έντονο πόνο και πυρετό, καθώς νεκρώνονται από έλλειψη αιμάτωσης.

Είναι τα ινομυώματα λόγος για να κάνω καισαρική;

Τα ινομυώματα δεν αποτελούν λόγο καισαρικής τομής, εκτός εάν εμποδίζουν άμεσα την κάθοδο του εμβρύου. Πρόκειται δηλαδή για ένα καθαρά μηχανικό πρόβλημα. Μάλιστα αν βρίσκονται σε δυσμενή θέση μπορεί να δυσκολέψουν την καισαρική.

Να αφαιρέσω τα ινομυώματα κατά την καισαρική;

Τα ινομυώματα, όπως και η μήτρα, στο τέλος της κύησης έχουν πολύ αυξημένη αιμάτωση και η αφαίρεσή τους ενέχει τον κίνδυνο έντονης αιμορραγίας. Το μέγεθος των ινομυωμάτων μετά τη γέννα μικραίνει, ακολουθώντας τη σμίκρυνση της ίδιας της μήτρας.

Τι κάνουν τα ινομυώματα στην εμμηνόπαυση;

Ένα ινομύωμα στην εμμηνόπαυση μπορεί να παραμείνει ή και να μικρύνει – αλλά ποτέ μα ποτέ δεν μπορεί να εξαλλαγεί, δηλαδή να οδηγήσει στην εμφάνιση καρκίνου (σαρκώματος). Το σάρκωμα της μήτρας είναι ένας κακοήθης όγκος που έχει κάποιες ομοιότητες με ένα ινομύωμα, αλλά δεν προέρχεται από αυτό.

Τελικά, αξίζει να αφαιρέσω ένα ινομύωμα – επειδή φοβάμαι ότι μπορεί να είναι σάρκωμα;

Ένα ινομύωμα σε γυναίκα περιεμμηνοπαυσιακής ηλικίας, το οποίο στον επανέλεγχο μεγαλώνει γρήγορα, ή ένα ινομύωμα που μεγαλώνει αρκετά χρόνια μετά την εμμηνόπαυση μπορεί όντως να έχει εσφαλμένα εκληφθεί ως ινομύωμα, ενώ είναι σάρκωμα, δηλαδή επιθετικός καρκίνος της μήτρας. Άρα σε τέτοιες περιπτώσεις δικαιολογείται η αφαίρεσή του.

Προσοχή όμως, καθώς σε τέτοιες περιπτώσεις ο τρόπος αφαίρεσης είναι εξίσου σημαντικός με την ίδια την απόφαση να αφαιρεθεί. Σε περίπτωση κακοήθειας, η πρόγνωση είναι σαφώς δυσμενέστερη αν αφαιρεθεί μόνο ο όγκος και όχι ολόκληρη η μήτρα. Τεχνικές τεμαχισμού του ινομυώματος εντός της κοιλίας χωρίς τον κατάλληλο εξοπλισμό (ενδοκοιλιακός σάκος) είναι απαγορευτικές.

Σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα της γυναίκας για τη διατήρηση της ακεραιότητας των οργάνων της οφείλει να είναι σεβαστό.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από αφαίρεση ινομυωμάτων;

Η υστεροσκοπική αφαίρεση ινομυώματος είναι χειρουργείο μιας ημέρας, δηλαδή το αργότερο δύο ώρες μετά το πέρας του χειρουργείου η ασθενής μπορεί να πάρει εξιτήριο. Η ασθενής μπορεί να επιστρέψει στην εργασία της την επόμενη μέρα και μια εγκυμοσύνη δεν χρειάζεται να καθυστερήσει.

Η λαπαροσκοπική αφαίρεση ινομυώματος μπορεί και να γίνει ως χειρουργείο ημέρας, συχνότερα όμως απαιτεί μία διανυκτέρευση. Ο χρόνος επιστροφής σε εργασία γραφείου είναι περίπου 2 εβδομάδες, ενώ σε χειρωνακτική εργασία 4-6 εβδομάδες. Μετά το χειρουργείο απαιτείται αντισύλληψη για τουλάχιστον 3 μήνες.

Ο γιατρός μου πρότεινε υστερεκτομή, να κάνω αφαίρεση μήτρας ή αφαίρεση ινομυωμάτων;

Η αφαίρεση της μήτρας είναι ασφαλώς ανεπίτρεπτη σε περίπτωση που μια γυναίκα επιθυμεί τεκνοποίηση. Η αφαίρεση ορισμένων ενδοτοιχωματικών ινομυωμάτων έχει μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας από την αφαίρεση της μήτρας, οπότε σε περίπτωση που δεν υπάρχει επιθυμία μελλοντικής τεκνοποίησης είναι λογικό ένας γυναικολόγος να προτείνει την υστερεκτομή – εξάλλου δεν πρέπει να ξεχνάμε τον κίνδυνο επανεμφάνισης ινομυωμάτων, ένας κίνδυνος που πρακτικά εκμηδενίζεται με την αφαίρεση της μήτρας. Σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα της γυναίκας για τη διατήρηση της ακεραιότητας των οργάνων της οφείλει να είναι σεβαστό. Τέλος, η διατήρηση της μήτρας σε πιθανό σάρκωμα απαγορεύεται.

Ο Δρ. Κολιτσιδάκης Απόστολος εξειδικεύεται στη διάγνωση, την παρακολούθηση και στην ελάχιστα επεμβατική χειρουργική θεραπεία των ινομυωμάτων.

Για ερωτήσεις σχετικά με τα ινομυώματα:

Καλέστε στο 2310344266,

Στείλτε Email στο apos.kolitsidakis@gmail.com , ή

Χρησιμοποιείστε την παρακάτω φόρμα για να στείλετε μήνυμα:

Βιβλιογραφία

• Giuliani, E., As-Sanie, S., & Marsh, E. E. (2020). Epidemiology and management of uterine fibroids. International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics, 149(1), 3–9. https://doi.org/10.1002/ijgo.13102
• Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas: ACOG Practice Bulletin, Number 228. (2021). Obstetrics and gynecology, 137(6), e100–e115. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000004401
• Loddo, A., Djokovic, D., Drizi, A., De Vree, B. P., Sedrati, A., & van Herendael, B. J. (2022). Hysteroscopic myomectomy: The guidelines of the International Society for Gynecologic Endoscopy (ISGE). European journal of obstetrics, gynecology, and reproductive biology, 268, 121–128. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2021.11.434